Plastik burçlar, hareketli veya birbirine temas eden mekanik parçalar arasında kontrollü bir çalışma sağlamak amacıyla farklı endüstriyel uygulamalarda kullanılabilir. Özellikle plastik burç üretiminde kullanılacak malzemenin doğru belirlenmesi, parçanın çalışma koşullarına ve kullanım ömrüne doğrudan etki edebilir. Plastik burç malzeme seçimi yapılırken üretim toleransları, yük, sürtünme, aşınma, sıcaklık, ortam koşulları birlikte değerlendirilmelidir. Burada uygulamaya göre POM, PA6, PTFE ve PE1000 gibi farklı mühendislik plastikleri seçenek olarak değerlendirilebilir.
Bir plastik burcun çalışma sırasında karşılacağı koşullar, kullanılacak malzemenin belirlenme sırsasında temel rol oynar. Burç; sabit bir yataklama parçası olarak çalışabileceği gibi sürekli dönme, salınım veya kayma hareketinede maruz kalabilir. Bu hareket sırasında ortaya çıkan yük ve sürtünme, malzeme üzerinde farklı etkiler oluşturabilir. Bu nedenle plastik burç üretimi için sadece malzemenin genel dayanımına bakmak yeterli değildir.
Bunun yanında burcun hangi parçayla temas ettiği, ne kadar yük taşıdığı, çalışma sıcaklığı ve ortamın özellikleride dikkate alınmalıdır. Çünkü uygun malzeme seçimi, burcun mekanik özellikleri ile çalışma koşulları arasında daha doğru bir uyum kurulmasına yardımcı olur. Aynı plastik türü farklı uygulamalarda aynı sonucu vermeyebileceğinden, seçim parçanın kullanım şartlarına göre yapılmalıdır.
Plastik burç malzemeleri, farklı mekanik ve çalışma koşullarına cevap verebilecek çeşitli pek çok mühendislik plastiklerinden seçilebilir. POM, PA6, PTFE ve PE1000 bu kapsamda en çok değerlendirilebilen malzemeler arasındadır. Burada hangi malzemenin kullanılacağı ise burcun çalışma şekline ve beklenen performansına göre değişebilir.
Pom, özellikle ölçü hassasiyetinin ve kontrollü hareketin önemli olduğu plastik burç uygulamalarında değerlendirilebilir. İşlenebilirliği ve boyutsal kararlılığı sayesinde belirli toleransların korunmasının gerektiği mekanik parçalarda tercih seçenekleri arasında yer alır. Hareketli parçalar arasında yataklama sağlayan ve belirli ölçü hassasiyetine ihtiyaç duyulan uygulamalarda POM plastik burç kullanılabilir. Bununla birlikte yük, sıcaklık ve sürtünme koşulları malzeme seçiminde ayrıca değerlendirilmelidir.
PA6, mekanik yükün ve dayanım gereksiniminin öne çıktığı bazı burç uygulamalarında daha sık değerlendirilebilir. Özellikle mekanik zorlanma bulunan parçalarda PA6’nın özellikleri uygulamaya uygun olabilir. PA6 plastik burç seçiminde ortam koşullarınada dikkat edilmeli ve bu doğrultuda hareket edilmelidir.Çünkü malzemenin nemden etkilenebilen yapısı nedeniyle özellikle nemli çalışma ortamlarında kullanım şartlarının değerlendirilmesi önemlidir.
PTFE, düşük sürtünme gerektiren hareketli mekanik uygulamalarda değerlendirilebilen bir malzemedir. Bu nedenle parçalar arasında kayma hareketinin bulunduğu ve sürtünmenin önemli bir kriter olduğu PTFE burç uygulamaları gündeme gelebilir. PTFE seçilirken burcun maruz kalacağı yük ve çalışma sıcaklığı birlikte ele alınmalıdır. Düşük sürtünme ihtiyacı tek başına bu noktada yeterli bir seçim kriteri değildir. Burada parçanın genel çalışma koşulları ise göz önünde bulundurulması gereken bir diğer önemli noktadır.
PE1000 özellikle aşınmanın ve sürekli temasın önem taşıdığı uygulamalarda değerlendirilir. Yüksek molekül ağırlıklı polietilen olarakta bilinen bu malzeme, hareketli parçalar arasında sürekli temasın bulunduğu bazı mekanik uygulamalarda kullanılabilir. PE1000 burç seçimi ise maruz kaldığı yük, hareketli şekli ve çalışma ortamı birlikte değerlendirilmelidir. Özellikle aşınmanın dikkate alınması gereken uygulamalarda malzemenin çalışma koşullarına uygun olup olmadığı incelenebilir.
Plastik burç seçiminde yük, sürtünme ve aşınma birbirinden bağımsız değerlendirilmemelidir. Burada burcun taşıdığı yük arttıkça temas koşulları değişebilir ve hareket sırasında oluşan sürtünme ile aşınmanın önemi artabilir. Örneğin sürekli dönme hareketi yapan bir burç ile kısa aralıklar ile salınım hareketi yapan burcun malzeme ihtiyaçları aynı olmayabilir.
Benzer şekilde düşük yükte çalışan bir parça ile yüksek mekanik zorlanmaya maruz kalan bir parçanın aynı plastikten üretilmesi her zaman uygun olmayabilir. İşte bu nedenle plastik burç çeşitleri arasında seçim yapılırken öncelikle parçanın çalışma biçimi belirlenmeli, ardından yük ve sürtünme koşulları değerlendirilmelidir.
Plastik burcun çalışma sıcaklığı, malzeme seçiminde dikkat edilmesi gereken temel kriterler arasında yer almaktadır. Burada sıcaklık değişimleri, plastiklerin mekanik özelliklerini, sertlik ve boyutsal kararlılığını etkileyebilir. Özellikle yük altında ve sürekli hareket eden burçlarda yüksek sıcaklık, malzemenin performansını doğrudan etkileyebilir. Bunun yanında burcun çalışacağı ortamda malzeme seçimide önemlidir. Nem, su, yağ, solvent ve çeşitli kimyasallar ile temas eden uygulamalarda malzemenin kimyasal dayanımı ve nem davranışı kesinlikle değerlendirilmelidir.
Nem alma oranı yüksek olan bazı plastiklerde ölçüsel değişiklikler meydana geleceğinden hassas tolerans gerektiren burç uygulamalarında bu özellik özellikle önem taşır. Dolayısıyla plastik burç malzemesi belirlenirken sadece sıcaklık değerine bakılmamalı, burcun maruz kalacağı yük, hareket, sürtünme, aşınma ve çevresel koşullarda birlikte değerlendirilmelidir.
Plastik burç üretiminde farklı mühendislik plastikleri, farklı uygulama ihtiyaçlarına cevap verebilir. POM, PA6,PTFE ve P1000; mekanik dayanım, sürtünme, aşınma, kimyasal dayanım ve sıcaklık performansı açısından birbirinden farklı özelliklere sahiptir.
POM: Mekanik dayanımı yüksek, düşük sürtünme dayanımına sahip, aşınma ve kimyasal dayanımı iyi, nem davranışı görece düşük nem alma, çalışma sıcaklığı orta-yüksek, öne çıkan özellikleri ise rijitlik, ölçüsel kararlılık ve mekanik dayanıma sahip olan plastiklerdir.
PA6: Mekanik dayanımı yüksek, sürtünme davranışı ve aşınma dayanımı iyi, kimyasal dayanım orta, nem davranışı nemden daha fazla etkilenebilir, çalışma sıcaklığı orta-yüksek, öne çıkan özelliği ise mekanik ve darbe dayanımına dayanıklı plastiklerdir.
PTFE: Mekanik dayanımı görece düşük, sürtünme davranışı çok düşük, aşınma dayanımı iyi, kimyasal dayanımı çok yüksek, nem davranışı çok düşük nem alma, çalışma sıcaklığı yüksek, öne çıkan özellikleri ise düşük sürtünme ve yüksek kimyasal dayanım olan plastiklerdir.
P1000: Mekanik dayanımı uygulamaya bağlı, sürtünme davranışı çok iyi, aşınma dayanımı çok iyi, kimyasal dayanımı yüksek, nem davranışı düşük nem etkisi, çalışma sıcaklığı yüksek, öne çıkan özellik kayma ve aşınma performansı olan plastiklerdir.
Plastik burç üretiminde doğru malzemeyi belirlemek için uygulamanın temel koşulları adım adım değerlendirilebilir. Burada adım adım değerlendirme yapmak gerekirse;
Gürkan Polimer; POM, PA6, PTFE ve P1000 gibi mühendislik plastikleri üzerinden farklı çalışma koşullarına yönelik malzeme seçeneklerinin değerlendirilmesine yardımcı olarak plastik burç üretiminde uygulamaya uygun malzeme seçiminin önemli bir parçası olarak konumlandırılabilir.
Plastik burç üretiminde uygulamanın gereksinimlerine göre POM, PA6, PTFE ve P1000 gibi mühendislik plastikleri kullanılabilir. Burada malzeme seçimi; yük, hareket, sürtünme, aşınma, sıcaklık ve çalışma ortamına göre yapılır.
Evet. Özellikle düşük sürtünme ve yüksek kimyasal dayanım gerektiren pek çok plastik burç uygulamalarında kullanılabilir. Bununla birlikte yüksek mekanik yük bulunan uygulamalarda PTFE’nin mekanik özellikleride ayrıca değerlendirilmelidir.
Plastik burç malzemesi seçilirken mekanik yük, sürtünme, aşınma, nem dayanımı, çalışma sıcaklığı, ölçüsel kararlılık ve üretim toleransları birlikte değerlendirilmelidir.
Burçlar hareketli parçalar arasında kayma ve yataklama görevini üstlendiğinde sürtünme ve aşınma, ürünün çalışma performansını ve kullanım ömrünü doğrudan etkiler. İşte bu nedenle özellikle sürekli hareket eden sistemlerde uygun sürtünme ve aşınma özelliklerine sahip olan malzeme seçilmelidir.
Plastik malzemelerin mekanik ve boyutsal özellikleri sıcaklığa bağlı olarak değişebilir. İşte bu nedenle plastik üretiminde malzemenin kullanılacağı gerçek çalışma sıcaklığı dikkate alınmalı ve bu koşullara uygun malzeme tercih edilmelidir.